การจัดโต๊ะหมู่บูชา

การจัดโต๊ะหมู่บูชา

อัพเดท: Thursday, July 10th, 2008 | 3,971 views

การจัดโต๊ะหมู่บูชา

การจัดโต๊ะหมู่บูชา

การจัดโต๊ะหมู่บูชา เป็นวัฒนธรรมที่มีมาช้านาน นับเป็นเอกลักษณ์ของชาติไทยอย่างหนึ่ง ในการนำเอาภูมิปัญญามาประดิษฐ์สิ่งของต่าง ๆ ให้สวยงาม เพื่อเป็นพุทธบูชา อย่างไรก็ดี
ไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจนว่า การจัดโต๊ะหมู่บูชานั้น มีมาตั้งแต่ยุคสมัยใด ในปัจจุบัน การจัดโต๊ะหมู่บูชา ใช้ในพิธีต่าง ๆ เช่น การทำบุญ ฟังเทศน์ พิธีถวายพระพร ตั้งรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือพระบรมราชินีนาถ กล่าวได้ว่า การจัดโต๊ะหมู่บูชาใช้ในพิธีที่เกี่ยวข้องกับพิธีสงฆ์ ทั้งในพระราชพิธี รัฐพิธี หรือ ราษฎร์พิธี ทั้งในงานมงคลและงานอวมงคล

ในการตั้งโต๊ะหมู่บูชานิยมประดิษฐานพระพุทธรูปไว้สูงสุดกว่าสิ่งอื่น ๆ ในโต๊ะ เพื่อเป็นประธานแทนสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมด้วยเครื่องบูชาตามคตินิยมของชาวพุทธ ซึ่งเป็นประเพณีสืบต่อมาจากสมัยพุทธกาล เมื่อจะบำเพ็ญกุศลก็จะนิยมนิมนต์พระพุทธเจ้าเป็นประมุขในงานนั้น ๆ เพื่อให้พร้อมด้วยพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์

เครื่องบูชาที่นิยมตั้งบนโต๊ะหมู่บูชาโดยทั่วไปนั้นอย่างน้อยต้องประกอบด้วย ธูป ๓ ดอก เทียน ๒ เล่ม และดอกไม้ การจุดธูป ๓ ดอก เป็นการบูชาพระคุณของพระพุทธเจ้า ๓ ประการคือ ๑. บูชาพระปัญญาคุณ ๒. บูชาพระวิสุทธิคุณ ๓. บูชาพระมหากรุณาธิคุณ ส่วนเทียน ๒ เล่มนั้น มีความหมายต่างกัน คือ เล่มที่อยู่ด้านขวาของพระพุทธรูป หรือ ด้านซ้ายของผู้จุดเทียน หมายถึง พระธรรม ส่วนเล่มที่อยู่ด้านซ้ายของพระพุทธรูป หรือ ด้านขวาของผู้จุดเทียน หมายถึง พระวินัย เครื่องบูชาอื่น ๆ คือ พานพุ่ม หรือ พานดอกไม้ แจกันดอกไม้ กระถางธูป เชิงเทียน โดยมีจำนวนมาก น้อย แตกต่างกันไปตามจำนวนของโต๊ะหมู่ที่ใช้

สำหรับโต๊ะหมู่ก็มีจำนวนโต๊ะต่อหมู่ที่แตกต่างกันคือ โต๊ะถวายพระพร, โต๊ะหมู่สัมนา,2 โต๊ะหมู่พิธีส่วนตัว, โต๊ะหมู่ ๓, โต๊ะหมู่ ๔3, โต๊ะหมู่ ๕4, หมู่ ๖5, หมู่ ๗6, หมู่ ๙7, หมู่ ๑๒, หมู่ ๑๔, หมู่ ๑๕8

ปัจจุบัน นิยมใช้เฉพาะ โต๊ะหมู่ ๕, โต๊ะหมู่ ๗ และโต๊ะหมู่ ๙ โดยโต๊ะหมู่ ๕ นิยมใช้ในพื้นที่จำกัด ส่วนโต๊ะหมู่ ๗ และโต๊ะหมู่ ๙ มักจะใช้ในพิธีที่สำคัญ และมีพื้นที่กว้างพอสมควร สำหรับโต๊ะหมู่ขนาดใหญ่กว่านั้น เช่น โต๊ะหมู่ ๑๒, โต๊ะหมู่ ๑๔ และโต๊ะหมู่ ๑๕ นิยมใช้ตามความเหมาะสมของพื้นที่

การจัดวางเครื่องบูชาบนโต๊ะหมู่บูชา ถือว่าเป็นสิ่งที่มีความสำคัญ เพราะเป็นการแสดงถึงความเคารพต่อสิ่งสูงสุด คือ พระรัตนตรัย ดังนั้น จึงใช้ความสามารถเชิงศิลปะด้านต่าง ๆ เพื่อให้การจัดดอกไม้ การตกแต่งโต๊ะ ให้เกิดสุนทรียภาพสูงสุด

วิธีการจัดโต๊ะหมู่บูชาที่ควรทราบมีดังนี้

๑. โต๊ะหมู่บูชา ต้องตั้งอยู่ด้านขวามือของพระสงฆ์ ซึ่งเป็นประธานในพิธีเสมอ และควรหันหน้าโต๊ะหมู่ไปทางทิศตะวันออกหรือทิศเหนือ

๒. โต๊ะตัวแรกที่สูงที่สุดตรงกลาง ประดิษฐานพระพุทธ ส่วนแจกัน พานดอกไม้ เชิงเทียน กระถางธูป ให้วางโต๊ะตัวอื่นลดหลั่นลงมาและควรวางให้ถูกที่ครบตามจำนวน เช่น หมู่ ๕ ใช้แจกัน ๑ คู่ พานดอกไม้ ๑ พาน ถ้าหมู่ ๗ หมู่ ๙ ก็เพิ่มแจกันและพานดอกไม้ ดูให้พอเหมาะกับโต๊ะหมู่ คือ เชิงเทียน ๑ คู่ และกระถางธูป ๑ กระถาง

๓. ธูป นิยมใช้ ๓ ดอก ปลายจุ่มน้ำมันก๊าซหรือเบนซิน เพื่อให้จุดติดง่าย เทียนใช้ ๑ คู่ ให้ได้ขนาดกับเชิงเทียน และชนวนของโต๊ะหมู่ด้วย ดอกไม้ควรเลือกดอกไม้สดมาประดับ ไม่ควรใช้ดอกไม้แห้งหรือดอกไม้พลาสติก

๔. ถ้าเป็นห้องประชุมอบรมโต๊ะหมู่บูชาต้องอยู่ด้านหน้าของผู้เข้าประชุมและมีธงชาติด้านขวาของพระบรมฉายาลักษณ์ตั้งไว้ด้านซ้ายของโต๊ะหมู่บูชานั้นด้วย

๕. เทียนชนวน สำหรับใช้จุดเทียนและธูปที่ใช้บูชา ควรดูไส้เทียนให้เรียบร้อย เวลาใช้จะได้ไม่มีปัญหา ด้ามเทียนชนวนควรให้มีขนาดยาวพอดีกับความสูงต่ำของโต๊ะหมู่ด้วย

๖. หมอนกราบตรงหน้าโต๊ะหมู่บูชาควรปูเสื่อหรือพรม และมีหมอนกราบ ไม่ควรใช้ พระแท่นทรงกราบ การจัดโต๊ะหมู่บางประเภท การตั้งโต๊ะหมู่ถวายพระพรหรือรับเสด็จ ปัจจุบันหน่วยงานราชการ วัด และเอกชน นิยมตั้งโต๊ะถวายพระพรหรือรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือพระบรมราชินีนาถในวโรกาสสำคัญๆ เช่น วันเฉลิมพระชนมพรรษา เป็นต้น โดยมีหลักในการจัดดังนี้ ๑. เครื่องสักการะมี แจกัน พุ่มดอกไม้ เทียนแพ และกรวยดอกไม้ (ไม่นิยมใช้เชิงเทียนและกระถางธูป) โดยวางกรวยดอกไม้ไว้บนเทียนแพ แล้วตั้งเทียนแพไว้ที่โต๊ะหมู่บูชาตัวต่ำสุด หากจัดในพิธีที่เชิญแขกมาในงานด้วย มิให้ตั้งเครื่องสักการะไว้ต่ำกว่าที่นั่งของแขกในพิธี ๒. ปริมาณเครื่องสักการะจะมีมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับว่าจะใช้โต๊ะหมู่ชนิดใด และความสวยงามโดยไม่ให้ทึบหรือโปร่งเกินไป ประการสำคัญคือ
ไม่ต้องตั้งพระพุทธรูป โดยตั้งพระบรมฉายาลักษณ์ที่โต๊ะหมู่ตัวสูงที่สุด

การจัดโต๊ะหมู่บูชาในบางพิธีของราชการ การจัดโต๊ะหมู่บูชาในพิธีบางพิธีของทางราชการ เช่น การประชุม อบรม สัมมนา เป็นต้นที่มิใช่พิธีเกี่ยวกับนานาชาติและการประชุมปกติของคณะกรรมการ นิยมตั้งธงชาติ และพระบรมฉายาลักษณ์หรือพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ร่วมกับโต๊ะหมู่บูชาเพื่อให้ครบทั้ง ๓ สถาบันคือ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์
มีหลักในการจัดคือ ตั้งโต๊ะหมู่บูชาไว้ตรงกลาง ตั้งธงชาติไว้ทางด้านขวาของโต๊ะหมู่ และตั้งพระบรมฉายาลักษณ์ หรือพระบรมฉายาทิสลักษณ์ ไว้ทางด้านซ้ายของโต๊ะหมู่
โต๊ะบูชาชุดหมู่ ๔ สมัยรัตนโกสินทร์ โต๊ะหมู่ ๔ มี ๒ ประเภท คือ แบบธรรมดา และแบบโต๊ะซัด (โต๊ะปีกหรือโต๊ะเคียง) โต๊ะซัดเป็นชื่อเรียกโต๊ะหมู่ ๔ ที่จัดตั้งโดยทแยงมุมโต๊ะออก
ตั้งเครื่องบูชาและพระพุทธรูปทแยงตามมุมโต๊ะ หรือตั้งบริเวณมุมของห้อง โดยทแยงกับมุมห้องด้านตรงข้าม หากนำไปตั้งไว้ข้างโต๊ะหมู่ใหญ่ข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้ง ๒ ข้าง จะเรียกว่า โต๊ะปีก หรือ โต๊ะเคียง ซึ่งหมายถึง โต๊ะปีกของโต๊ะหมู่ใหญ่ หรือโต๊ะที่ตั้งเคียงคู่กับโต๊ะหมู่ ๗ โต๊ะหมู่ ๔ ประกอบด้วยเครื่องบูชา ดังนี้ กระถางธูป ๑ กระถาง เชิงเทียน ๑ คู่ (แบบธรรมดาใช้ ๓ คู่)
พานดอกไม้ ๒ พาน แจกัน ๑ แจกัน (แบบธรรมดาใช้ ๒ คู่)
การจัดเครื่องทองน้อย9 เครื่องทองน้อย เป็นเครื่องบูชาชนิดหนึ่ง สำหรับพระเจ้าแผ่นดิน ทรงใช้บูชาเฉพาะวัตถุ เช่น พระบรมอัฐิ เป็นต้น ประกอบด้วยเชิงเทียน ๑ ที่ เชิงธูป ๑ เชิง สำหรับปักธูปไม้ระกำ กรวยปักดอกไม้ ๓ กรวย ตั้งในพานทองลงยาราชาวดี หรือ พานรอง โดยมีวิธีตั้งคือ หากบูชาศพให้หันธูปเทียนมาทางผู้บูชา หากต้องการให้ศพบูชาพระ ให้หันธูปเทียนไปทางศพ

ในปัจจุบัน ในช่วงสัปดาห์วิสาขบูชา จะจัดให้มีการประกวดจัดโต๊ะหมู่บูชาที่มณฑลพิธีท้องสนามหลวง เป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นพุทธบูชา และสืบทอดเอกลักษณ์ของไทย

source: งานเทคโนโลยีสารสนเทศ กระทรวงวัฒนธรรม www.culture.go.th

Tags: ,

54 ความคิดเห็น สำหรับ "การจัดโต๊ะหมู่บูชา"

  1. Nongnapat tanpattaranon says:

    sdssf

  2. Nongnapat tanpattaranon says:

    ดี……………………..

  3. อรวรรณ เซี่ยงหว่อง says:

    เก่งจ้า

  4. toen says:

    เก่งจังคับ

  5. I just want to mention I am all new to weblog and actually savored this web blog. Likely I’m likely to bookmark your website . You absolutely have awesome posts. Appreciate it for sharing your blog site.

  6. Luis Arturo says:

    I discovered your blog site on google and check a few of your early posts. Continue to keep up the very good operate. I just additional up your RSS feed to my MSN News Reader. Seeking forward to reading more from you later on!…

  7. Digg…

    While checking out DIGG today I found this…

  8. Right now it looks like WordPress is the top blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?

  9. Pour trouver à qui appartient un numéro de téléphone, utilisez notre annuaire inversé gratuit !

  10. Edgar says:

    This web site is really a walk-through for all of the info you wanted about this and didn’t know who to ask. Glimpse here, and you’ll definitely discover it.

  11. page jaune says:

    L’annuaire inversé fonctionne gratuitement et sans numéro surtaxé. Vous pouvez de façon très rapide trouver à qui appartient un numéro qu’il s’agisse d’une ligne fixe, portable, box ou fax.

  12. I needed to write you one very little word to help thank you over again with the striking guidelines you have shown in this article. It’s certainly strangely generous with people like you to present easily precisely what a few people could have sold as an ebook in making some bucks for themselves, notably since you might well have done it if you ever decided. These inspiring ideas also acted to become a easy way to understand that other people online have similar eagerness much like mine to learn many more pertaining to this problem. I think there are a lot more pleasurable opportunities up front for people who read through your site.

  13. lek viagra says:

    You have made some really good points there. I looked on the net for more information about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

  14. Wikia…

    Wika linked to this place…

  15. bob nokley says:

    Dreary Day…

    It was a dreary day here today, so I just took to piddeling around on the internet and found…

  16. News info…

    I was reading the news and I saw this really interesting information…

  17. Strona www says:

    I have the efforts you have plunk in this, thanks for all the great blog posts.

  18. Looking around…

    I like to browse in various places on the online world, often I will go to Digg and follow thru…

  19. haine copii says:

    Just Browsing…

    While I was browsing today I saw a great article about…

  20. Aaron says:

    I discovered your blog site on google and check a few of your early posts. Continue to keep up the very good operate. I just additional up your RSS feed to my MSN News Reader. Seeking forward to reading more from you later on!…

  21. Yahoo results…

    While browsing Yahoo I discovered this page in the results and I didn’t think it fit…

  22. Dan has been using computers from around the age of two! He is self taught and eager to start your project!

  23. Can i protect my blog content copyright without registering it to copyright departmen? please help?

  24. Lichtenrade says:

    I want to start a blog/online diary, but not sure where to start..

  25. Another Title…

    I saw this really great post today….

  26. What colleges/universities are best for english literature and creative writing?

  27. I have a business blog through which I offer certain goods and services. It is also a general-information blog, however. I am seeking to move it to another blog host. I know that blogspot offers user-sponsored advertising, but are there any other free blogs that allow something like blogspot’s adsense and/or user-sponsored advertising?.

  28. Hello there! This article could not be written much better! Reading through this article reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this. I will send this article to him. Pretty sure he will have a good read. I appreciate you for sharing!

  29. How do I export my Blogspot blogs to my Weebly blog?

  30. Does anyone know how you get those customised backgrounds on wordpress. All i can seem to get is the ones they provide. Can someone help me pleaseeeeeeeeeee?.

  31. hi!,I love your writing very much! percentage we be in contact extra about your post on AOL? I require a specialist on this space to unravel my problem. Maybe that is you! Looking ahead to peer you.

  32. Dreary Day…

    It was a dreary day here today, so I just took to piddeling around online and realized…

  33. What computer careers involve the work that a computer repair technician or technical support specialist does?

  34. How can u add a flash slide show to your blogspot?

  35. kamagra zel says:

    It’s nearly impossible to find educated people in this particular topic, but you seem like you know what you’re talking about! Thanks

  36. In Firefox – How to open in new tab automatically when I click a bookmark?

  37. payday loans says:

    USBmemorydirect.com specializes in producing customized usb flash drives for marketing and promotions and has been a leader in the industry for over ten years. Whether you are looking for unique, custom shaped flash drives or our best selling custom printed usb drives, you will find our customer service, product quality and pricing are second to none.

  38. I want to protect some of the original writing on my website & was wondering how to do this…. a)Can I put the Copyright notation on it without revealing my real name? . b)How do I have proof that it is my original work? How about saving the writing in MS Word?. c)Is there any point in copyrighting the articles/website?.

  39. Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it. Look advanced to more added agreeable from you! By the way, how could we communicate?

  40. divise id says:

    Informative and precise…

    Its hard to find informative and accurate info but here I found…

  41. Sal Weirick says:

    It is a genuinely worrying movie. Here are a few specifics.

แสดงความคิดเห็น







กรอกอีเมล์เพื่อรับข้อมูลข่าวสารส่งตรงเข้าเมล์ของคุณ: จำนวนผู้ติดตามบล็อกนี้ :