การตั้งถิ่นฐานของชุมชนช่างไม้ เขตบางซื่อ

ชื่องานวิจัย การตั้งถิ่นฐานของชุมชนช่างไม้ ในเขตบางซื่อ กรุงเทพมหานคร
ผู้วิจัย นางสาวศิริพร เพ็งทา นางสาวรัชนี สมช่วง
โปรแกรมวิชา วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
สถาบัน ราชภัฏสวนดุสิต
ปีการศึกษา 2544

บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ
1. ศึกษาการตั้งถิ่นฐานของชุมชนช่างไม้ ซอยประชานฤมิตรและซอยไสวสุวรรณ เขตบางซื่อ กรุงเทพมหานคร
2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการตั้งถิ่นฐานของ ประชาชนในพื้นที่ที่ศึกษา วิธีดำเนินการวิจัยกระทำโดยการศึกษาจากเอกสารและเก็บข้อมูล โดยใช้แบบสัมภาษณ์ ที่มีโครงสร้าง กลุ่มตัวอย่างที่ทำการศึกษา คือ ประชากรที่อาศัยอยู่ในชุมชน ซอยประชานฤมิตร และซอยไสวสุวรรณ เขตบางซื่อ ที่ประกอบอาชีพช่างเฟอร์นิเจอร์ ช่างแกะสลักไม้ จำนวน 200 คน

ผลการศึกษาจากเอกสารพบว่า ลักษณะของพื้นที่ที่ทำการศึกษาเป็นพื้นที่ประกอบการด้านเศรษฐกิจที่สำคัญ แห่งหนึ่งซึ่งเป็นพื้นที่ ที่มีประวัติอันเก่าแก่ ซอยประชานฤมิตร มีพื้นที่ประมาณ 53 ไร่ มีประชากรทั้งหมด 2,184 คน มีจำนวนครัวเรือน 546 ครัวเรือน ในอดีตพื้นที่เป็นสวนผลไม้ ต่อมาความเจริญได้เข้ามาสู่ชุมชน พ่อค้าชาวจีนได้ย้ายเข้ามาอยู่และได้นำอาชีพดั้งเดิมมาด้วย คือ อาชีพแกะสลักไม้ เริ่มแรกเป็นเพียงอาชีพในครัวเรือน ต่อมาความต้องการ สินค้าด้านเฟอร์นิเจอร์มีมากขึ้น กลายเป็นอุตสาหกรรมมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย มีการนำวัตถุดิบเข้ามาเป็นจำนวนมาก มีร้านค้าประเภทไม้เพิ่มขึ้นตั้งเรียงรายตามสองฟากถนน และ ซอยประชานฤมิตร ซึ่งเป็นที่รู้จักของคนทั่วไปภายใต้ชื่อว่า “ถนนสายไม้” ผลการวิจัยจากการสำรวจโดยแบบสัมภาษณ์พบว่า

กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศชายมากกว่าเพศหญิง (ร้อยละ60.0)
ช่วงอายุที่มีมาก คือ ช่วงอายุ 26-35 ปี (ร้อยละ 56.5)
รายได้เฉลี่ย 5,000-10,000 บาทต่อเดือน (ร้อยละ62.0)
อยู่ในระดับที่ดีเพียงพอกับค่าครองชีพ ประชาชนส่วนใหญ่ มาจากจังหวัดอื่น (ร้อยละ 52.0)
การพักอาศัยจะอยู่ในชุมชน แบบอาคารเช่า (ร้อยละ43.0)

ส่วนการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตั้งถิ่นฐานของชุมชนผู้วิจัยได้แบ่งออกเป็น 3 ปัจจัย คือ
ปัจจัยทางด้านกายภาพ ผู้อาศัยได้ให้ความคิดเห็นใกล้เคียงกัน คือ
เป็นแหล่งชุมชน (ร้อยละ 30.5) เพราะมีร้านค้าและมีผู้คนอาศัย คือ
ใกล้แหล่งวัตถุดิบ (ร้อยละ29.5) และ
การคมนาคมสะดวก (ร้อยละ27.0)

สำหรับปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจนั้นผู้อยู่อาศัยให้ความสำคัญที่สุด คือ
การค้าขายง่าย (ร้อยละ 84.5)
รองลงมาคือ ค่าเช่าที่ดินราคาถูก (ร้อยละ10.0)
ปัจจัยสุดท้ายทางด้านสังคม ผู้อยู่อาศัยให้ความสำคัญที่สุด คือ
ถูกชักชวนมาประกอบอาชีพ (ร้อยละ39.5) รองลงมาคือ
มีความปลอดภัย (ร้อยละ32.5)
ส่วนกลุ่มตัวอย่างที่อาศัยอยู่ในชุมชนตั้งแต่เกิดซึ่งมีที่ดินเป็นของตนเองมีจำนวนน้อย (ร้อยละ19.0)
การคาดการณ์ในอนาคตของการย้ายถิ่นฐานส่วนใหญ่ประชาชนยังคงอาศัยอยู่ที่เดิม (ร้อยละ65.0)
ที่เหลือย้ายไปอยู่ที่อื่น (ร้อยละ35.0)

โดยสรุปแล้วการตั้งถิ่นฐานของ ชุมชนช่างไม้ ซอยประชานฤมิตรและซอยไสวสุวรรณจะเป็นแบบถาวร คือ การตั้งถิ่นฐานจะเป็นที่ตั้งที่มีหลักแหล่งที่แน่นอน โอกาสในการย้ายถิ่นฐานมีน้อย

Thaiwoodstreet ถนนสายไม้

ศูนย์รวมเครื่องเรือนเฟอร์นิเจอร์ และงานแกะสลักไม้ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นแหล่งรวมผู้ผลิตและจำหน่ายเครื่องเรือน เฟอร์นิเจอร์และงานแกะสลักไม้ และอุปกรณ์ตกแต่งบ้าน ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นที่รู้จักของประชาชน ชาวไทยและชาวต่างประเทศ ในนาม ถนนสายไม้ Thai woodstreet ซึ่งในปัจจุบันได้ขยายอาณาบริเวณกว้างขึ้นไปยัง ซอยไสวสุวรรณ ถนนสายไม้ที่2 และบริเวณรอบข้าง

ความเป็นมาของชุมชนประชานฤมิตร
ชุมชนประชานฤมิตร เป็นชุมชนดั้งเดิมของเขตบางซื่อซึ่งเป็นซอยเชื่อมระหว่างถนนประชาราษฎร์สาย1 กับถนนกรุงเทพฯนนทบุรี สภาพเดิมเป็นสวนและค่อยๆเปลี่ยนสภาพสวนจนกระทั่งแปรสภาพเป็นเรือนแถวไม้ และตึกแถว อาคารพาณิชย์หนาแน่นในปัจจุบัน อาชีพของชุมชนจากเดิมที่เคยมีอาชีพทำสวนค่อยเปลี่ยนเป็นการทำเครื่องเรือน และงานไม้แกะสลักต่างๆ จนเป็นแหล่งอุตสาหกรรมเครื่องเรือนไม้ และงานไม้แกะสลักต่างๆขนาดใหญ่
การประกอบทำอาชีพเครื่องเรือน แลังานแกะสลักไม้ดังกล่าว มีการทำเป็นยุตสาหกรรมในครัวเรือนและได้สืบทอดต่อๆกันมา และขยายกิจการเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆจนกระทั่งในปัจจุบันมีมากกว่า 200 ราย โดยทำเครื่องเรือนประเภทต่างๆ อาทิเช่น โต๊ะ เก้าืั้อี้ ตู้ เตียง ชั้นวางของ ลูกกลีง เชิงชายฉลุลายไม้สวยงาม โดยเฉพาะการแกะสลักไม้ซึ่งเป็นเอกลักษณ์อันโดดเด่น นอกจากนั้นยังมีอุปกรณ์ตกแต่งบ้านอีกจำนวนมาก การจำหน่ายไม้ประเภทต่างๆ อุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ ไม้คิ้ว บานประตู หน้าต่าง กระจกแกะลาย-เพ้นท์สี

Wooden Crafted furniture on Soi Pracha-Narumid, Soi Sawaisuwan
Chinese wood carvers living around Wat Yuan, Saparn Khao,Dumrongrak Road, and Wat Sra Kade-Sapan Dummoved to Soi Prachanarumid. They brought here with them their career, wood crafting. Their work is so excellent and beautiful that it has lasted up to now. Almost every household has this occupation. This area becomes the biggest center in Thailand for wooden crafted furniture, which help create income for the residents in the area especially during the declining economic period. The unique of their wood crafsmanship is getting more popular. More people come here to buy wooden crafted furniture due to the cheaper prices because of being the direct manufacturers. In addition, you can find merchandises from other areas including rubber wood merchandises.

On both sides of Soi PrachaNarumid and Soi Sawasuwan are morethan 400 stores of wooden crafted furniture. In these stores you can find merchandises of all sizes, from large to small, including small home decorations.